Netkwesties - magazine over internet en = samenleving


31-12-2004

=20

Internet van een aangekondigde dood

Internet verlaagde = zowat alle=20 drempels voor communicatie en publicaties. Het = gevolg:=20 Islam-sites met verschrikkelijke foto's van = Amerikaanse=20 wreedheden in Irak, scheldpartijen over en weer = met=20 rechts-extremisten, maar ook verleiding van = jonge=20 tienermeisjes op MSN en samenscholing voor=20 groepsverkrachting. Waar ligt de grens tussen = woord en=20 daad?

Uit een gedicht:=20

Hij dacht: ik sla haar dood en = steek=20 het huis in brand...=20
Maar doodslaan deed hij niet, want tussen = droom en=20 daad staan wetten in de weg en praktische = bezwaren, en=20 ook weemoedigheid, die niemand kan verklaren, = en die=20 des avonds komt, wanneer men slapen gaat.=20

In 1933 schreef Willem = Elsschot=20 deze strofen van Het Huwelijk. Deze diep = gefrustreerde=20 echtgenoot kon slechts in het haardvuur blikken, = en niet=20 in een beeldscherm met internet, laat staan = MSN'en met=20 zijn maatjes of in een forum anoniem zijn gram = spuien.=20 Dat had zijn daad wellicht dichterbij gebracht, = of hij=20 had de ma=EEtresse van zijn dromen kunnen = ontmoeten.=20

Internet bevat, ook in negatieve zin, alles. = Om kort=20 te gaan: onthoofdingen, kindermoord van = Amerikaanse=20 bommen, martelingen, de lelijkste scheldwoorden = en=20 verwensingen, opleidingen tot terrorist, = recepten voor=20 bommen, wegen naar wapens. Dat is allemaal = dichtbij, op=20 50 centimeter van de ogen, direct onder = handbereik.=20 Brengt internet ook meer moord, verkrachting en=20 kindermisbruik te weeg? Drie personen geven hun = visie=20

Kindermisbruik

De politie legt jaarlijks ruim tweehonderd = zaken=20 waarbij kinderporno en internet betrokken zijn = voor aan=20 de rechter. Het gaat meestal bezit van = kinderporno op de=20 pc, zegt Tom Erents, leider van het team = kinderporno bij=20 de Groep Moord & Zeden van de dienst = Nationale=20 Recherche Informatie (NRI) in Zoetermeer. Is er = meer=20 kinderporno door internet en consumptie of juist = een=20 welkom middel voor opsporing?=20

Erents: "Ik denk dat je beide kunt zeggen. Ik = geloof=20 dat het er altijd al is geweest, maar het komt = nu veel=20 en veel meer aan de oppervlakte. Daardoor kunnen = wij=20 beter de stromen achterhalen. Aan de ander kant = gelden=20 ook de mechanismen van vraag en aanbod. Er is = meer vraag=20 van mensen naar kinderporno omdat het = makkelijker te=20 krijgen is en dus ontstaat er ook meer aanbod. = Aan de=20 ander kant laat dat op internet sporen achter = die ons=20 helpen."=20

Worden er meer kinderen misbruikt om aan die = vraag te=20 voldoen? "Dat is niet bewezen. Onderzoek wijst = uit dat=20 er geen stijging is van het seksueel misbruik = van=20 kinderen. De consumptie en verspreiding nemen = wel toe,=20 met name de commerci=EBle verspreiding, en er = gaat ook=20 heel veel geld in om en vooral in Oost-Europa,=20 voormalige Sovjet-staten ontstaat er meer = productie. Die=20 wil je uiteindelijk bestrijden."=20

Grenzenloos rekruteren voor de Jihad

De recherche hier botst tegen gebrekkige = aandacht=20 voor kinderporno bij collegakorpsen in landen = waar de=20 films en foto's veelal zijn gemaakt. Terroristen = hebben=20 bij rekrutering geen last van grenzen. = Integendeel,=20 Moslim-jongeren in Nieuwegein biedt diensten aan voor = Jihad-sites=20 die niet verboden zijn. Jongeren op zoek naar = motivatie=20 voor hun strijd kunnen over een overvloed aan=20 publicaties uit het Midden-Oosten beschikken. = Ook kunnen=20 ze voortdurend rechtstreeks communiceren met=20 gelijkgezinden, van Madrid tot Casablanca.=20

De Franse islamoloog Gilles Kepel (ook in NRC), maar ook de = Nederlandse=20 antropoloog Martijn de Koning van de = Universiteit van=20 Amsterdam (NRC-artikel tonen nauwgezet = aan hoe=20 jongeren op zoek naar de waarheid - of beter = gezegd, een=20 voor hen passende waarheid - publicaties en = discussie op=20 internet als belangrijkste bron hebben. Daar is = precies=20 theoretisch te leren waarom onthoofding van een = doelwit=20 noodzakelijk is, en praktisch hoe dat in zijn = werk gaat.=20

Dr. Albert Benschop van de Universiteit van = Amsterdam=20 heeft op de internetsite Sociosite.net een = geweldige verzameling opstellen en = bevindingen=20 geplaatst, onder meer over de Jihad op internet = van de=20 Hofstadgroep en Mohammed B. Benschop ziet wel = degelijk=20 verband, wat alleen al blijkt uit de titel 'De = kroniek=20 van de aangekondigde politieke moord".=20

Benschop in een interview: "Ik verzet me = tegen het=20 idee van internet alleen als snelkookpan, waar = je wat=20 lucht uit laat dus waar iedereen zich fijn kan=20 afreageren."=20

Behalve de uitlaatklep van internet is er wel = degelijk ook een stimulerende werking, stelde = Benschop=20 keer op keer vast tijdens een jaar of zeven = studie op=20 internet: "Internet kent ook een heel eigen = dynamiek met=20 razendsnelle communicatie met vele deelnemers, = vooral in=20 forums. Vergroving van taalgebruik is een gevolg = en=20 heeft ook in het conflict van extremistische = Moslims een=20 eigen dynamiek."=20

De ontlading van spanningen kan, als het = ware, niet=20 meer op tegen het voortdurend oplopen van = spanningen. De=20 haatdragende uitingen worden in een groep = gelijkgezinden=20 opgezweept als in een spiraal. Benschop: "De = barri=E8re=20 tot daadwerkelijk slinkt eveneens. Het is goed=20 waarneembaar hoe Mohammed B. tot daden komt. Je = ziet ook=20 dat de communicatie op internet in = rechts-extremistische=20 kring voor een belangrijk deel bijdraagt aan het = scheppen van een klimaat waarin de stap tot=20 daadwerkelijk geweld voor juist de meest labiele = elementen daarbinnen steeds kleiner wordt."=20

De opzwepende tendensen en massahysterie = werken ook=20 aan de andere kant: "Je ziet in rechts-radicale = kring=20 veel pubers om aandacht vragen om zichzelf te=20 bevestigen. Als dan ook nog eens minister Zalm = de oorlog=20 verklaart dan fungeert dat als lont in een = kruitvat=20 waarin individuele agressieve bijdragen zijn=20 samengeklonterd. Dan moet er ook ineens de brand = in die=20 moskee, en dan gaat die bom ook daadwerkelijk in = die=20 school."=20

Normale schizofrenie

Jacob=20 van Kokswijk, communicatiedeskundige aan de=20 faculteit Gedragskunde van de Universiteit=20 Twente/Eindhoven, promoveerde op onderzoek naar = de=20 verschillende werelden van chattende pubers. = "Internet=20 verlaagt erg veel drempels. Dit lokt ook mensen = die in=20 het dagelijks leven moeilijk contact kunnen = leggen.=20 Terwijl ze dan sociaal ge=EFsoleerd zijn kunnen = op=20 internet ineens in alle vrijheid veel contacten = opdoen=20 en ook zo veel als ze willen hun identiteit = veranderen.=20 Vroeger noemden we dat in de psychologie een = afwijking,=20 schizofrenie of dissociatie, maar op het = internet is het=20 een normale eigenschap."=20

Van Kokswijk is minder geneigd dan Benschop = tot een=20 direct verband tussen uiting van geweld op = internet en=20 in het echt: "De relatie is erg ingewikkeld. = Veel mensen=20 gebruiken geweld om gevoelens te ontladen. = Onderzoek=20 toont aan dat mensen die de hele dag in een = klaslokaal=20 of saai kantoor zijn opgesloten hun frustraties = met tv=20 of op de pc afreageren. Het liefst slaan ze dan = direct=20 hun chef of leraar neer, maar ze hebben van = jongsaf aan=20 geleerd dat dat niet hoort. Dus doen ze dat = virtueel."=20

In computerspellen kun je steeds meer = levensecht,=20 verbaal en in actie geweld plegen. Je kunt = foto's van je=20 vijanden inbrengen. Ondertussen kun je in forums = anoniem=20 schelden, in chats een heel andere = persoonlijkheid=20 aannemen. Toch tast dit de grens naar fysiek = geweld niet=20 direct aan, meent Van Kokswijk. "Behalve bij = jongeren=20 tot zo'n 25 jaar. Die maken de hele dag door de = overstap=20 van de echte naar de virtuele wereld op hun pc. = Ze zien=20 die pc constant als speel- en trainingsveld, en = de=20 overstap naar de echte wedstrijd is maar klein. = Daar=20 maak ik me wel zorgen over."=20

Het gaat om die speelvelden, waar houden ze = op? "Die=20 grens is dan dun, wat je zag met de = verkrachtingen van=20 jonge meiden in Twente. De meisjes zijn = nieuwsgierig, ze=20 worden thuis beperkt in hun ontwikkelende = seksualiteit=20 en gaan op onderzoek uit. Ze stappen van = internet zomaar=20 in de echte wereld door op een uitnodiging in te = gaan,=20 maar dan blijkt de harde realiteit tegen te = vallen."=20

Beperking is moeilijk

Volgende vraag. Kun en moet je het beperken? = Minister=20 Donner riep de haatdragende uitingen op forums = wettelijk=20 te willen inperken. Van Kokswijk ziet daar niets = in.=20 "MSN en forums vormen geen oorzaak van = samenscholing=20 voor brandstichting of groepsverkrachting, = immers=20 vroeger hadden indianen al de tam-tam en = rooksignalen."=20

Hij ziet meer in zelfregulering: "Juist het = onderling=20 corrigeren moeten we bijzonder waarderen en = stimuleren.=20 Het is zinloos te roepen dat iedereen als de = wiedeweerga=20 moet integreren, maar juist op internet zie je = dat=20 iedereen zijn eigen groep en cultuur opzoekt en = vindt.=20 Maar sociale controle binnen de groepen werkt = wel=20 degelijk."=20

Benschop is het daarmee eens: "Maroc.nl is = een mooi=20 voorbeeld van het zuiveren van haatdragende = bijdragen,=20 zowel van Marokkanen als van rechts-radicalen = die daar=20 de boel kwamen opstoken. Je moet wel felle = kritiek=20 toelaten."=20

En Benschap ziet nu de overheid de AIVD en=20 collega-diensten hard optreden tegen = Jihad-sites.=20 Benschop betwijfelt of het helpt: De = moslimextremisten=20 weten dat je op internet flexibel en heel = beweeglijk=20 moet zijn. Het is zeg maar als de moderne zwerm=20 prikkende bijen. Ze zijn overal en nergens en = vinden=20 elkaar altijd terug. Na de moord zijn de sporen = gewist=20 van de Hofstadgroep, maar binnen de kortste = keren is die=20 elders weer terug."=20

Van Kokswijk gaat hierin mee: "De = behendigheid aan de=20 kant van de extremistische moslims is = waarschijnlijk=20 tien keer groter dan van degene die de = stoorzenders van=20 Westerse overheden bedienen dus ik verwacht er = niet veel=20 van. Ik zie wel dat de kennis van politie en = justitie op=20 dit terrein toeneemt door jong talent naar = binnen te=20 halen. Dat moet veel meer vorm krijgen, maar je = wint het=20 niet met het bestrijden van communicatie."=20

Van Kokswijk noemt nog een groot probleem, = dat voor=20 zowel politici als docenten geldt: "Je ziet een=20 overschot aan 45-plussers die niets op hebben = met die=20 nieuwe wereld. Op studiedagen hoor ik = onderwijzend=20 personeel alleen maar klagen over MSN en GSM, in = plaats=20 van dat ze zich erover buigen hoe ze er mee om = moeten=20 gaan en op in kunnen spelen. Want die fenomenen = roei je=20 niet meer uit."=20

Ik maak je dood

Het Oude Noorden in Rotterdam: Jeremy, een = leuk jong=20 van jaar of acht, holt bij moeder Fatima naar = binnen.=20 Hij heeft trek in een gevulde koek. Nee Jeremy, = nu niet.=20 "Ik maak je dood", luidt het prompte antwoord. = Ik loop=20 met de jongen mee de straat op waar hij de koek = binnen=20 een mum is vergeten. Een half uurtje het spelen=20 aankijkend hoor ik zeker acht keer zeggen: "Ik = maak je=20 dood". Bijna een stopwoord, zoiets als het = 'nekschot' op=20 weblogs.=20

Geen fraaie kerstboodschap, maar ook de hele=20 kerstidylle is te danken aan het vervloeken. = "Maak hem=20 dood", beval koning Herodus, naar de = overlevering de=20 reden voor Jozef en Maria om te vluchten. Zou = het=20 Herodus gelukt zijn daad tot uitvoer te brengen = indien=20 hij de beschikking zou hebben gehad over = internet en=20 mobiele telefoons? En zou Jozef dan niet = makkelijker een=20 hotel hebben kunnen boeken?=20

Ach, we houden de idylle maar een paar dagen = in=20 stand.=20

[Dit artikel verscheen in = verkorte vorm=20 in de kerstbijlage van een aantal regionale = kranten van=20 Wegener.]

Het kwade daglicht van internet

Internet kun je heel negatief = gebruiken, net=20 als trouwens andere media. De radio was = een=20 prachtuitvinding, maar ook het instrument = van=20 Joseph Goebbels om van Duitsland een = haatstaat te=20 maken. Met de telefoon kun je met de Kerst = alleenstaanden bellen, maar ook op ieder = moment=20 een ander een vreselijke, misschien bij = hem=20 onvergetelijke reeks beschuldigingen = toesnauwen.=20

Meer dan alle andere media heeft dat=20 fenomenale, prachtige internet te kampen = met een=20 beroerd imago. Bijgaand artikel gaat over = de vraag=20 of internet het kwaad zelf vormt en = stimuleert, of=20 vooral een kwaad daglicht werpt. Een = opsomming van=20 de kwaden van internet, met de nadruk op = 2004:=20

Kinderporno=20

Vanaf 1995 neemt van jaar tot jaar het = aantal=20 berichten over kinderporno en internet = hand over=20 hand toe. Als gevolg daarvan is voor = lezers van=20 deze berichten die het internet niet = kennen=20 kinderporno niet alleen de eerste = kennismaking met=20 internet maar ook de meest directe = associatie. In=20 2004 is er de climax met het gehele jaar = door de=20 vanuit de VS geleide Operation Predator, = later=20 Operatie Ore. Die is het gevolg van het = oprollen=20 van een kinderpornohandel op internet in=20 Wit-Rusland. De vele duizenden = creditcardnummers=20 van klanten leiden uiteindelijk tot = razzia's en=20 massale aanhoudingen. Ook de Nederlandse = recherche=20 haakt in, maar laat: met invallen op 173 = adressen=20 in oktober, een van de grootste acties in=20 misdaadbestrijding ooit in ons land.=20

Voetbalgeweld=20

Op 23 maart 1997 laat de politie zich = volkomen=20 verrassen door een treffen tussen = hooligans van=20 Feijenoord en Ajax in een weiland langs de = snelweg=20 in Beverwijk. De eerste dode door geweld = van=20 supporters valt. De veldslag kost = Ajax-supporter=20 Carlo Picornie het leven. Pas achteraf = wordt=20 duidelijk hoezeer de moderne communicatie = heeft=20 bijgedragen aan de vorming van het = slagveld: de=20 inzet van internet begon met het onderling = provoceren tussen supportersgroepen en = eindigde=20 met afspraken voor het treffen waarvoor op = het=20 laatste moment de mobiele telefoon het = aangewezen=20 medium was. Direct daarna werd het=20 supportersgeweld op internet pas in volle = omvang=20 duidelijk. Daar wordt de term = 'cyberhooliganisme'=20 opgeplakt ('cyber' staat voor digitaal of=20 internet, hooliganisme voor = supportersgeweld).=20 Anno 2004 kun je supportersforums nog het = nodige=20 verbale geweld aantreffen, maar het lijkt=20 verminderd. Moord op Maja Bradaric In = processen in=20 2004 voor de rechtbank en het Gerechtshof = tegen de=20 moordenaars van de 16-jarige Nijmeegse = scholiere=20 Maja Bradaric, vrienden/kennissen Goran = M., Goran=20 P. en Ferdi =D6. bleken de daders = intensief contact=20 onderling en met het slachtoffer te hebben = gehad=20 via de chat (MSN) op internet en sms op de = mobiele=20 telefoon. Deze middelen verlagen de = barri=E8re=20 tussen idee en daad.=20

Moord op Theo van Gogh=20

De verdachte van de moord op Theo van = Gogh zou=20 volgens het Radio I Journaal nog tot 0.30 = uur op=20 de dag van de moord intensief in forums op = internet hebben gepubliceerd onder de naam = Rifo79.=20 dit bleek onjuist. Wel heeft de verdachte = onder de=20 naam Abu Zubair ('de krachtige') al = geruime tijd=20 op extremistische internetsites en in = forums=20 gepubliceerd, onder meer op MSN-groep=20 Muwahhidin/dewaremoslims.=20

Het slachtoffer schreef op de = internetsite De=20 Gezonde Roker beledigende teksten, = waaronder over=20 het hoofddoekje: "Uitgevonden door = achterlijke=20 middeleeuwse geitenneukers die onze = vrijheden=20 beperken." De directe aanleiding vormde = echter een=20 film, Submission, die nog na de = moord op=20 internet op iFilm.com voor de hele wereld = te zien=20 was.=20

Brandstichting in scholen en = moskee=EBn=20

Het antwoord op de moord kwam in = woorden met de=20 oorlogsverklaring van vice-premier Zalm, = als een=20 bevel opgevolgd door rechts-extremistische = pubers=20 en jongeren. Internet is bij uitstek hun = medium.=20 Haat knalt er op hun eigen sites van bij = derden=20 van af, onderwijl worden ze - net als hun=20 Islamitische 'vijand' - hard in de hoek = gezet op=20 populaire jongerensites als GeenStijl en = Retecool.=20

Verkrachtingen in Twente=20

Eind november 2004 meldt de politie = Twente twee=20 'vrijwel identieke' aangiftes van=20 verkrachting/misbruik van 14-jarige = meisjes door=20 mannen van in de dertig en veertig jaar = oud. Ze=20 zijn gelokt via een MSN-chatbox.=20

Groepsverkrachtingen=20

Groepen jongens plegen per jaar in = Nederland=20 200 groepsverkrachtingen, zo wordt begin = december=20 2004 bekend. Het slachtoffer is in de = meeste=20 gevallen een bekende en nam ook deel in = chats=20 (MSN). De chat is het middel om kwetsbare = meisjes=20 te leren kennen, ze uit te dagen en met = hen af te=20 spreken. Jongens fokken elkaar op via de=20 chatboxen. Vaak staat op tienerkamers de = pc naast=20 de tv met uitdagende clips.=20

[Peter Olsthoorn, 30 december = 2004]

Verder in editie 117

Internet=20 van een aangekondigde dood=20
Veroordeling=20 voor ontkenning Holocaust=20
Column=20 Joost Steins Bisschop

Netkwesties zoekt steun

En u kunt helpen! Lees verder =BB=20

=0A=